Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 5 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 5.2.45
tad asminn adhikam iti daśāntāḍ ḍaḥ
Aṣṭādhyāyī 5.2.45
Vṛtti Patañjali

iha kasmāt na bhavati .

ekādaśa māṣāḥ adhikāḥ asmin kārṣāpaṇaśate iti .

adhike samānajātau .

samānajātau adhike iṣyate .

atha iha kasmāt na bhavati .

ekādaśa kārṣāpaṇāḥ adhikāḥ asyām kārṣāpaṇatriṃsati iti .

iṣṭam śatasahasrayoḥ .

śatasahasrayoḥ adhike iṣyate .

atha ekādaśam śatasahasram iti kasya ādhikye bhavitavyam .

yasya saṅkhyā tadādhikye ḍaḥ kartavyaḥ mataḥ mama .

yadi tāvat śatāni saṅkhyāyante śatādhikye bhavitavyam .

atha sahasrāṇi saṅkhyāyante sahasrādhikye bhavitavyam .

ḍavidhāne parimāṇaśabdānām ādhikyasya adhikaraṇābhāvāt anirdeśaḥ .

ḍavidhāne parimāṇaśabdānām ādhikyasya adhikaraṇābhāvāt anirdeśaḥ .

agamakaḥ nirdeśaḥ anirdeśaḥ .

na hi ekādaśānām śatam adhikaraṇam .

siddham tu pañcamīnirdeśāt .

siddham etat .

katham .

pañcamīnirdeśāt .

pañcamīnirdeśaḥ kartavyaḥ .

tat asmāt adhikam iti .

saḥ tarhi pañcamīnirdeśaḥ kartavyaḥ .

na kartavyaḥ .

yadi api tāvat vyāpake vaiṣayike vā adhikaraṇe sambhavaḥ na asti aupaśleṣikam adhikaraṇam vijñāsyate .

ekādaśa kārṣāpaṇāḥ upaśliṣṭāḥ asmin śate ekādaśam śatam .