Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 5 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 5.2.42
saṅkhyāyā avayave tayap
Aṣṭādhyāyī 5.2.42
Vṛtti Patañjali

iha kasmāt na bhavati .

bahavaḥ avayavāḥ asyāḥ saṅkhyāyāḥ iti .

avayave yā saṅkhyā iti ucyate .

na ca kā cit saṅkhyā asti yasyāḥ bahuśabdaḥ avayavaḥ syāt .

nanu ca iyam asti saṅkhyā iti eva .

na eṣā saṅkhyā .

sañjñā eṣā .

avayavavidhāne avayavini pratyayaḥ .

avayavavidhāne avayavini pratyayaḥ bhavati iti vaktavyam .

iha mā bhūt .

pañca avayavāḥ .

daśa avayavāḥ iti .

atha avayavini iti ucyamāne avayavasvāmini kasmāt na bhavati .

pañca paśvavayavāḥ devadattasya iti .

avayavaśabdaḥ ayam guṇaśabdaḥ asya iti ca vartate .

tena yam prati avayavaḥ guṇaḥ tasmin avayavini pratyayena bhavitavyam .

kam ca prati avayavaḥ guṇaḥ .

samudāyam .

yadi evam avayavini iti api na vaktavyam .

avayaveṣu kasmāt na bhavati .

asya iti vartate .