dvigoḥ luki uktam .
kim uktam .
tatra tāvat uktam dvigoḥ luki tannimittagrahaṇam. arthaviśeṣāsampratyaye atannimittāt api iti .
iha api dvigoḥ luki tannimittagrahaṇam kartavyam .
dvigoḥ nimittam yaḥ taddhitaḥ tasya luk bhavati iti vaktavyam .
iha mā bhūt .
dvābhyām śūrpābhyām krītam dviśūrpam .
triśūrpam .
dviśūrpeṇa krītam dvaiśaurpikam .
traiśaurpikam .
arthaviśeṣāsampratyaye atannimittāt api .
arthaviśeṣasya asampratyaye atannimittāt api vaktavyam .
kim prayojanam .
dvayoḥ śūrpayoḥ samāhāraḥ dviśūrpī .
dviśūrpyā krītam iti vigṛhya dviśūrpam iti eva yathā syāt .
atha kriyamāṇe api tannimittagrahaṇe katham idam vijñāyate .
tasya nimittam tannimittam tannimittāt iti āhosvit saḥ nimittam asya saḥ ayam tannimittaḥ tannimittāt iti .
kim ca ataḥ .
yadi vijñāyate tasya nimittam tannimittam tannimittāt iti kriyamāṇe api tannimittagrahaṇe atra prāpnoti .
dvābhyām śūrpābhyām krītam dviśūrpam .
triśūrpam .
dviśūrpeṇa krītam dvaiśaurpikam .
traiśaurpikam .
atha vijñāyate saḥ nimittam asya saḥ ayam tannimittaḥ tannimittāt iti na doṣaḥ bhavati .
yatha na doṣaḥ tathā astu .
saḥ nimittam asya saḥ ayam tannimittaḥ tannimittāt iti vijñāyate .
kutaḥ etat .
yat ayam āha arthaviśeṣāsampratyaye atannimittāt api iti .
tat tarhi tannimittagrahaṇam kartavyam .
na kartavyam .
dvigoḥ iti na eṣā pañcamī .
kā tarhi .
sambandhaṣaṣṭhī .
dvigoḥ taddhitasya luk bhavati .
kim ca dvigoḥ taddhitaḥ .
nimittam .
yasmin dviguḥ iti etat bhavati .
kasmin ca etat bhavati .
pratyaye .
idam tarhi vaktavyam arthaviśeṣāsampratyaye atannimittāt api iti .
etat ca na vaktavyam .
iha asmābhiḥ traiśabdyam sādhyam .
dvābhyām śūrpābhyām krītam dviśūrpam .
triśūrpam .
dviśūrpeṇa krītam dvaiśaurpikam .
traiśaurpikam iti .
tatra dvayoḥ śabdayoḥ samānārthayoḥ ekena vigrahaḥ aparasmāt utpattiḥ bhaviṣyati aviravikanyāyena .
tat yathā .
aveḥ māṃsam iti vigṛhya avikaśabdāt utpattiḥ bhavati .
evam iha api dvābhyām śūrpābhyām krītam iti vigṛhya dviśūrpam iti bhaviṣyati .
dviśūrpyā krītam iti vigṛhya vākyam eva bhaviṣyati .
atha asañjñāyām iti kimartham .
pāñcalohitikam pāñcakalāpikam .
sañjñāpratiṣedhānarthakyam ca tannimittatvāt lopasya .
sañjñāpratiṣedhaḥ ca anarthakaḥ .
kim kāraṇam .
tannimittatvāt lopasya .
na antareṇa taddhitam taddhitasya ca lukam dviguḥ sañjñā asti .
yaḥ tasmāt utpadyate na asu tannimittam syāt .
evam tarhi idam syāt .
pañcānām lohitānām samāhāraḥ pañcalohitī pañcalohityā krītam .
atra api pañcalohitam iti eva bhavitavyam .
katham .
uktam hi etat arthaviśeṣāsampratyaye atannimittāt api iti .
uktam saṅkhyātve prayojanam tasmāt iha adhyardhagrahaṇānarthakyam .
uktam saṅkhyātve adhyardhagrahaṇasya prayojanam .
kim uktam .
adhyardhagrahaṇam ca samāsakanvidhyartham luki ca agrahaṇam iti .
tasmāt iha adhyardhagrahaṇānarthakyam .
tasmāt iha adhyardhagrahaṇam anarthakam .
dvigoḥ iti eva luk siddhaḥ .