Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 5 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 5.1.23
vator iḍ vā
Aṣṭādhyāyī 5.1.23
Vṛtti Patañjali

kasya ayam iṭ vidhīyate .

kanaḥ iti āha .

tat kanaḥ grahaṇam kartavyam .

akriyamāṇe hi kanaḥ grahaṇe pratyayādhikārāt pratyayaḥ ayam vijñāyeta .

ṭitkaraṇasāmarthyāt ādiḥ bhaviṣyati .

asti anyat ṭitkaraṇe prayojanam .

ṭitaḥ iti īkāraḥ yathā syāt .

akārāntaprakaraṇe īkāraḥ na ca eṣaḥ akārāntaḥ .

evam api kutaḥ etat ṭitkaraṇasāmarthyāt ādiḥ bhaviṣyati na punaḥ akārāntaprakaraṇe sati anakārāntāt api īkāraḥ syāt .

tasmāt kaṇaḥ grahaṇam kartavyam .

na kartavyam .

prakṛtam anuvartate .

kva prakṛtam .

saṅkhyāyāḥ atiśadantāyāḥ kan iti .

tat vai prathamānirdiṣṭam ṣaṣṭhīnirdiṣṭena ca iha arthaḥ .

vatoḥ iti eṣā pañcamī kan iti prathamāyāḥ ṣaṣṭhīm prakalpayiṣyati tasmāt iti uttarasya iti .

pratyayavidhiḥ ayam .

na ca pratyayavidhau pañcamyāḥ prakalpikāḥ bhavanti .

na ayam pratyayavidhiḥ .

vihitaḥ pratyayaḥ prakṛtaḥ ca anuvartate .