Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.4.76
tadvahati rathayugaprāsaṅgam
Aṣṭādhyāyī 4.4.76
Vṛtti Patañjali

vahatyabhidhāne rathaśakaṭahalasīrebhyaḥ pratyayavidhānānarthakyam vihitatvāt .

vahat iti abhidhāne rathaśakaṭahalasīrebhyaḥ pratyayavidhānam anarthakam .

kim kāraṇam .

vihitatvāt .

vihitaḥ atra pratyayaḥ tasya idam iti .

śabdabhedāt avidhānam .

śabdabhedāt avidhiḥ saḥ bhavati .

anyaḥ hi śabdaḥ ratham vahati anyaḥ hi rathasya voḍhā iti .

śabdabhedāt avidhānam iti cet arthāśrayatvāt pratyayavidhānasya arthasāmānyāt siddham .

śabdabhedāt avidhānam iti cet arthāśrayaḥ pratyayavidhiḥ .

saḥ eva artha ratham vahati saḥ eva rathasya voḍhā iti .

tatra arthasāmānyāt siddham .

idam tarhi prayojanam .

yaḥ dvau rathau vahati saḥ dvirathyaḥ .

yaḥ dvayoḥ rathayoḥ voḍhā saḥ dvirathaḥ .

tena sati luk bhavati .

anena sati kasmāt na bhavati .

prāk dīvyataḥ iti ucyate .