Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.4.59
śakti-yaṣṭyor īkak
Aṣṭādhyāyī 4.4.59
Vṛtti Patañjali

kimartham idam ucyate .

na kak eva ucyate kā rūpasiddhiḥ : śāktīkaḥ yāṣṭīkaḥ iti .

śaktiyaṣṭyoḥ īkāraḥ ante kaśabdaḥ ca pratyayaḥ .

na sidhyati .

vibhāṣā ca eva hi śaktiyaṣṭyoḥ īkāraḥ api ca ke aṇaḥ iti hrasvatvam prasajyeta .

evam tarhi ikak ucyate .

kā rūpasiddhiḥ .

śāktīkaḥ yāṣṭīkaḥ iti .

savarṇadīrghatvena siddham .

na sidhyati .

yasya iti ca lopaḥ prāpnoti .

ikāroccāraṇasāmārthyāt na bhaviṣyati .

yadi tarhi prāpnuvan vidhiḥ uccāraṇasāmarthyāt bādhyate savarṇadīrghatvam api na prāpnoti .

yam vidhim prati upadeśaḥ anarthakaḥ saḥ vidhiḥ bādhyate .

yasya tu vidheḥ nimittam eva na asau bādhyate .

yasya iti lopam ca prati ikāroccāraṇam anarthakam savarṇadīrghatvasya tu nimittam eva .