Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.3.101
tena proktam
Aṣṭādhyāyī 4.3.101
Vṛtti Patañjali

proktagrahaṇam anarthakam tatra adarśanāt .

proktagrahaṇam anarthakam .

kim kāraṇam .

tatra adarśanāt .

grāme grāme kāṭhakam kālāpakam ca procyate .

tatra adarśanāt .

na ca tatra pratyayaḥ dṛśyate .

granthe ca darśanāt .

yatra ca dṛśyate granthaḥ saḥ .

tatra kṛte granthe iti eva siddham .

chandortham tarhi idam vaktavyam .

na hi chandāṃsi kriyante .

nityāni chandāṃsi .

chandortham iti cet tulayam .

chandortham iti cet tulayam etat bhavati .

grāme grāme kāṭhakam kālāpakam ca procyate .

tatra adarśanāt .

na ca tatra pratyayaḥ dṛśyate .

granthe ca darśanāt .

yatra ca dṛśyate granthaḥ saḥ .

tatra kṛte granthe iti eva siddham .

nanu ca uktam na hi chandāṃsi kriyante .

nityāni chandāṃsi iti .

yadi api arthaḥ nityaḥ yā tu asau varṇānupūrvī sa anityā .

tadbhedāt ca etat bhavati .

kāṭhakam kālāpakam maudakam paippalādakam iti .

na tarhi idānīm idam vaktavyam .

vaktavyam ca .

kim prayojanam .

yat tena proktam na ca tena kṛtam .

mādhurī vṛttiḥ .

yadi tarhi asya nibandhanam asti idam eva vaktavyam .

tat na vaktavyam .

tat api avaśyam vaktavyam .

yat ten kṛtam na ca tena proktam .

vārarucam kāvyam jālūkāḥ ślokāḥ .