Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.2.66.2
chando-brāhamaṇāni ca tad-viṣayāṇi
Aṣṭādhyāyī 4.2.66
Vṛtti Patañjali

yājñavakkyādibhyaḥ pratiṣedhaḥ .

yājñavakyādibhyaḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

yājñavalkāni brāhmaṇāni .

saulabhāni .

kim proktādhikāre tadviṣayatā kriyate iti ataḥ yājñavakkyādibhyaḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

na iti āha .

sarvathā yājñavakkyādibhyaḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

iniḥ vā prokte tadviṣayaḥ .

atha vā iniḥ prokte tadviṣayaḥ bhavati iti vaktavyam .

yadi iniḥ prokte tadviṣayaḥ bhavati iti ucyate paiṅgī kalpaḥ atra api prāpnoti .

kāśyapakauśikagrahaṇam ca kalpe niyamārtham .

kāśyapakauśikagrahaṇam ca kalpe niyamārtham draṣṭavyam .

kāśyapakauśikābhyām eva iniḥ kalpe tadviṣayaḥ bhavati na anyebhyaḥ iti .

evam api chaṇādīnām tadviṣayatā na prāpnoti .

taittirīyāḥ vāratantavīyāḥ .

yadi punaḥ chaṇādayaḥ prokte tadviṣayāḥ bhavanti iti ucyeta .

evam api paiṅgī kalpaḥ atra api prāpnoti .

kāśyapakauśikagrahaṇam ca kalpe niyamārtham iti eva .

evam api autsargikāṇām tadviṣayatā na prāpnoti .

krauḍāḥ kāṅkatāḥ maudāḥ paippalādāḥ .

chaṇādayaḥ ca api autsargikān adhyetṛveditroḥ eva bādheran .

ye anye upacārāḥ tatra na bādheran .

tittiriṇā proktāḥ ślokāḥ iti .

asti tarhi aviśeṣeṇa .

nanu ca uktam yājñavakyādibhyaḥ pratiṣedhaḥ iti .

vakṣyati etat .

yājñavakyādibhyaḥ pratiṣedhaḥ tulyakālatvāt iti .

tatra eva vaktavyam .

tadviṣayatā ca na bhavati iti .

katham kāśyapinaḥ kauśikinaḥ iti .

iniḥ prokte tadviṣayaḥ bhavati iti ucyamāne avaśyam kāśyapakauśikagrahaṇam kalpe niyamārtham draṣṭavyam .

tat eva idānīm vidhyartham bhaviṣyati .

katham pārāśariṇaḥ bhikṣavaḥ śailālinaḥ naṭāḥ .

atra api tadviṣayatā ca iti anuvartiṣyate .