Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.2.34
kālebhyo bhavavat
Aṣṭādhyāyī 4.2.34
Vṛtti Patañjali

katham idam vijñāyate : bhave ye pratyayāḥ vihitāḥ te bhavanti kālebhyaḥ sā asya devatā iti asmin arthe iti .

āhosvit kālebhyaḥ bhave ye pratyayāḥ vihitāḥ te bhavanti kālebhyaḥ sā asya devatā iti asmin arthe iti .

kaḥ ca atra viśeṣaḥ .

kālebhyaḥ bhave pratyayamātraprasaṅgaḥ .

yadi vijñāyate bhave ye pratyayāḥ vihitāḥ te bhavanti kālebhyaḥ sā asya devatā iti asmin arthe iti pratyayamātram prāpnoti .

yaḥ kālebhyaḥ bhave tasya vidhāne prātipadikamātrāt prasaṅgaḥ .

atha vijñāyate kālebhyaḥ bhave ye pratyayāḥ vihitāḥ te bhavanti kālebhyaḥ sā asya devatā iti asmin arthe iti prātipadikamātrāt prāpnuvanti .

siddham tu ubhayanirdeśāt .

siddham etat .

katham .

ubhayanirdeśāt .

ubhayanirdeśaḥ kartavyaḥ .

kālebhyaḥ bhavavat kālebhyaḥ iti .

saḥ tarhi ubhayanirdeśaḥ kartavyaḥ .

na kartavyaḥ .

bhavavat iti vatinā nirdeśaḥ ayam .

yadi ca yābhyaḥ prakṛtibhyaḥ yena viśeṣeṇa bhave pratyayāḥ vihitāḥ tābhyaḥ prakṛtibhyaḥ tena viśeṣeṇa sā asya devatā iti asmin arthe bhavanti tataḥ amī bhavavat kṛtāḥ syuḥ .

atha hi prakṛtimātrāt vā syuḥ pratyayamātram vā syāt na amī bhavavat kṛtāḥ syuḥ .