Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.1.66.1
ūṅ utaḥ
Aṣṭādhyāyī 4.1.66
Vṛtti Patañjali

kimarthaḥ ṅakāraḥ .

viśeṣaṇāṛthaḥ .

kva viśeṣaṇāṛthena arthaḥ .

na ūṅdhātvoḥ iti .

na ūdhātvoḥ iti ucyamāne yavāgvā yavāgvai iti atra api prasajyeta .

atha dīrghoccāraṇam kimartham na ūṅ utaḥ iti eva ucyeta .

kā rūpasiddhiḥ : brahmabandhūḥ , dhīvabandhūḥ iti .

savarṇadīrghatvena siddham .

na sidhyati .

gostriyoḥ upasarjanasya iti hrasvatvam prasajyeta .

iha ca brahmabandhūchatram brahmabandhūcchatram ṣatvatukoḥ asiddhaḥ iti ekādeśasya asiddhatvāt nityaḥ tuk prasajyeta .

iha ca brahmabandhūḥ , dhīvabandhūḥ nadyṛtaḥ kap iti kap prasajyeta .

na eṣaḥ doṣaḥ .

yat tāvat ucyate brahmabandhūḥ , dhīvabandhūḥ iti gostriyoḥ upasarjanasya iti hrasvatvam prasajyeta iti .

ubhayataḥ āśraye na antādivat .

yat api ucyate brahmabandhūchatram brahmabandhūcchatram ṣatvatukoḥ asiddhaḥ iti ekādeśasya asiddhatvāt nityaḥ tuk prasajyeta iti .

padāntapadādyoḥ ekādeśaḥ asiddhaḥ na ca eṣaḥ padāntapadādyoḥ ekādeśaḥ .

yat api ucyate iha ca brahmabandhūḥ dhīvabandhūḥ nadyṛtaḥ kap iti kap prasajyeta iti .

nadyantānām yaḥ bahuvrīhiḥ iti evam tat na ca eṣaḥ nadyantānām yaḥ bahuvrīhiḥ .

śeṣalakṣaṇaḥ tarhi kap prāpnoti .

tasmāt dīrghoccāraṇam kartavyam .