Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.1.36.2
pūtakrator ai ca
Aṣṭādhyāyī 4.1.36
Vṛtti Patañjali

liṅgasannigoyena sarvatra āgamādeśānām vacane liṅgaluki tatkṛtaprasaṅgaḥ .

liṅgasannigoyena sarvatra āgamādeśānām vacane liṅgaluki tatkṛtam prāpnoti .

pañcendrāṇyaḥ devatāḥ asya pañcendraḥ pañcāgniḥ daśāgniḥ .

kim ucyate sarvatra iti .

anyatra api na avaśyam iha eva .

kva anyatra .

pañcabhiḥ dhīvarībhiḥ krītaḥ pañcadhīvā daśadhīvā iti .

liṅgagrahaṇe na arthaḥ .

sarvatra āgamādeśānām vacane luki tatkṛtaprasaṅgaḥ iti eva .

idam api siddham bhavati .

pañcamena gṛhṇāti pañcakaḥ .

na etat asti .

maṭ ayam parādiḥ .

sa ṭataḥ grahaṇena grahīṣyate .

idam tarhi prayojanam .

ṣaṣṭhena gṛhṇāti ṣaṭkaḥ iti .

siddham tu āgamādeśānām aṅgataḥ strīprakaraṇe vacanāt .

siddham etat .

katham .

āgamādeśāḥ ye iha strīprakaraṇe ucyante te aṅgādhikāre vaktavyāḥ .

strīprakaraṇagrahaṇena na arthaḥ .

siddham tu āgamādeśānām aṅgataḥ vacanāt iti eva .

idam api siddham bhavati .

ṣaṣṭhena gṛhṇāti ṣaṭkaḥ iti .

liṅgaluki vā prakṛtipratyāpattivacanam .

atha vā liṅgaluki eva prakṛtipratyāpattiḥ vaktavyā .

liṅgagrahaṇena na arthaḥ .

luki vā prakṛtipratyāpattivacanam iti eva .

idam api siddham bhavati .

ṣaṣṭhena gṛhṇāti ṣaṭkaḥ iti .

kim punaḥ atra jyāyaḥ .

luki prakṛtipratyāpattivacanam iti eva jyāyaḥ .

idam api siddham bhavati .

pañcabhiḥ paṭvībhiḥ krītaḥ pañcapaṭuḥ daśapaṭuḥ .

tat tarhi vaktavyam .

na vaktavyam .

sanniyogaśiṣṭānām anyatarāpāye ubhayoḥ api abhāvaḥ .

tat yathā .

devadattayajñadattābhyām idam karma kartavyam .

devadattāpāye yajñadattaḥ api na karoti .