Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 4 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 4.1.6.1
ugitaś ca
Aṣṭādhyāyī 4.1.6
Vṛtti Patañjali

katham idam vijñāyate : ugitaḥ prātipadikāt iti āhosvit ugitantāt prātipadikāt iti .

kim ca ataḥ .

yadi vijñāyate ugitaḥ prātipadikāt iti siddham : bhavatī mahatī .

atibhavatī , atimahatī iti na sidhyati .

tadantavidhinā bhaviṣyati .

grahaṇavatā prātipadikena tadantavidhiḥ pratiṣidhyate .

atha vijñāyate ugitantāt prātipadikāt iti siddham atibhavatī atimahatī .

bhavatī mahatī iti na sidhyati .

vyapadeśivadbhāvena bhaviṣyati .

vyapadeśivadbhāvaḥ aprātipadikena .

ubhayathā ca nirgomatī niryavamatī iti na sidhyati .

kim kāraṇam .

pratyayagrahaṇe yasmāt saḥ tadādeḥ grahaṇam bhavati iti .

yathā icchasi tathā astu .

astu tāvat ugitaḥ prātipadikāt iti .

katham atibhavatī atimahatī iti .

tadantavidhinā bhaviṣyati .

nanu ca uktam grahaṇavatā prātipadikena tadantavidhiḥ pratiṣidhyate .

na etat prātipadikagrahaṇam .

prātipadikāprātipadikayoḥ etat grahaṇam .

atha vā punaḥ astu ugitantāt prātipadikāt iti .

katham bhavatī mahatī iti .

vyapadeśivadbhāvena bhaviṣyati .

nanu ca uktam vyapadeśivadbhāvaḥ aprātipadikena iti .

na etat prātipadikagrahaṇam .

prātipadikāprātipadikayoḥ etat grahaṇam .

yat api ucyate ubhayathā ca nirgomatī niryavamatī iti na sidhyati .

kim kāraṇam .

pratyayagrahaṇe yasmāt saḥ tadādeḥ grahaṇam bhavati iti .

na etat pratyayagrahaṇam .

pratyayāpratyayayoḥ etat grahaṇam .

katham .

varṇaḥ api ugit pratyayaḥ api ugit prātipadikam api ugit .