kim idam jusi ākāragrahaṇam niyamārtham āhosvit prāpakam .
katham ca niyamārtham syāt katham vā prāpakam .
yadi sijgrahaṇam anuvartate tataḥ niyamārtham .
atha nivṛttam tataḥ prāpakam .
kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
jusi ākāragrahaṇam niyamārtham iti cet sijluggrahaṇam .
jusi ākāragrahaṇam niyamārtham iti cet sijluggrahaṇam kartavyam .
ātaḥ sijlugantāt iti vaktavyam .
iha mā bhūt .
akārṣuḥ ahārṣuḥ .
astu tarhi prāpakam .
prāpakam iti cet pratyayalakṣaṇapratiṣedhaḥ .
prāpakam iti cet pratyayalakṣaṇapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
abhūvan iti pratyayalakṣaṇena jusbhāvaḥ prāpnoti .
evakārakaraṇam ca .
evakārakaraṇam ca kartavyam .
laṅaḥ śākaṭāyanasya eva iti .
niyamāṛthaḥ punaḥ sati na arthaḥ evakāreṇa .
nanu ca prāpake api sati siddhi vidhiḥ ārabhyamāṇaḥ antareṇa evakāram niyamārthaḥ bhaviṣyati .
iṣṭataḥ avadhāraṇārthaḥ tarhi evakāraḥ kartavyaḥ .
yathā evam vijñāyeta laṅaḥ śākaṭāyanasya eva .
mā evam vijñāyi laṅaḥ eva śākaṭāyanasya iti .
kim ca syāt .
luṅaḥ śākaṭāyanasya na syāt .
aduḥ apuḥ adhuḥ asthuḥ .
laṅgrahaṇam ca .
laṅgrahaṇam ca kartavyam .
laṅaḥ śākaṭāyanasya eva iti .
niyamārthe punaḥ sati na arthaḥ laṅgrahaṇena .
ātaḥ ṅitaḥ iti vartate .
na ca anyaḥ ākārāt anantaraḥ ṅit asti anyat ataḥ laṅaḥ .
astu tarhi niyamārthaḥ .
nanu ca uktam jusi ākāragrahaṇam niyamārtham iti cet sijluggrahaṇam iti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
tulyajātīyasya niyamaḥ .
kaḥ ca tulyajātīyaḥ .
yaḥ dvābhyām anantaraḥ ātaḥ ca sicaḥ ca .
atha tat evakārakaraṇam na eva kartavyam .
kartavyam ca .
kim prayojanam .
uttarārtham .
liṭ ca liṅ āśiṣi ārdhadhātukam eva yathā syāt .
itarathā hi vacanāt ārdhadhātukasañjñā syāt tiṅgrahaṇena ca grahaṇāt sārvadhātukasañjñā .
atha tat laṅgrahaṇam na eva kartavyam .
kartavyam ca .
kim prayojanam .
laṅ eva yaḥ laṅ tatra yathā syāt .
laṅvadbhāvena yaḥ laṅ tatra mā bhūt iti .