Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 3 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 3.4.9
tumarthe se-sen-ase-asen-kṣe-kasen-adhyai-adhyain-kadhyai-kadhyain-śadhyai-śadhyain-tavai-taveṅ-tavenaḥ
Aṣṭādhyāyī 3.4.9
Vṛtti Patañjali

tumarthe iti ucyate .

kaḥ tumarthaḥ .

kartā .

yadi evam na arthaḥ tumarthagrahaṇena .

yena eva khalu api hetunā kartari tumun bhavati tena eva hetunā sayādayaḥ api bhaviṣyanti .

evam tarhi siddhe sati yat tumarthagrahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ asti anyaḥ kartuḥ tumunaḥ arthaḥ iti .

kaḥ punaḥ asau .

bhāvaḥ .

kutaḥ nu khalu etat bhāve tumun bhaviṣyati .

na punaḥ karmādiṣu kārakeṣu iti .

jñāpakāt ayam kartuḥ apakṛṣyate .

na ca anyasmin arthe ādiśyate .

anirdiṣṭārthāḥ pratyayāḥ svārthe bhavanti iti svārthe bhaviṣyati tat yathā guptijkidbhyaḥ san yāvādibhyaḥ kan iti .

saḥ asau svārthe bhavan bhāve bhaviṣyati .

kim etasya jñāpane prayojanam .

avyayakṛtaḥ bhāve bhavanti iti etat na vaktavyam bhavati .