Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 3 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 3.2.139
glā-ji-sthaś ca kṣnuḥ
Aṣṭādhyāyī 3.2.139
Vṛtti Patañjali

snoḥ kittve sthaḥ īkārpratiṣedhaḥ .

snoḥ kittve sthaḥ īkārpratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

sthāsnuḥ iti .

ghumāsthāgāpājahātisām hali iti īttvam prāpnoti .

evam tarhi na kit kariṣyate .

akiti guṇapratiṣedhaḥ .

yadi akit guṇapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

jiṣṇuḥ iti .

bhuvaḥ iṭpratiṣedhaḥ ca .

bhuvaḥ iṭpratiṣedhaḥ ca vaktavyaḥ .

kim ca anyat .

guṇapratiṣedhaḥ ca .

bhūṣṇuḥ iti .

astu tarhi kit. nanu ca uktam snoḥ kittve sthaḥ īkārpratiṣedhaḥ vaktavyaḥ iti .

na eṣaḥ doṣaḥ .

sthādaṃśibhyām snuḥ chandasi .

sthādaṃśibhyām snuḥ chandasi vaktavyaḥ .

sthāsnu jaṅgamam .

daṅkṣṇavaḥ paśavaḥ iti .

saḥ idānīm sthaḥ aviśeṣeṇa vidhāsyate .

sūtram tarhi bhidyate .

yathānyāsam astu. nanu ca uktam snoḥ kittve sthaḥ īkārpratiṣedhaḥ vaktavyaḥ iti .

evam tarhi git kariṣyate .

sthoḥ gittvāt na sthaḥ īkāraḥ .

sthoḥ gittvāt sthaḥ īkāraḥ na bhaviṣyati .

kim kāraṇam .

kṅitoḥ īttvaśāsanāt .

kṅitoḥ īttvam śiṣyate .

iha tarhi jiṣṇuḥ iti guṇaḥ prāpnoti .

guṇābhāvaḥ triṣu smāryaḥ .

guṇābhāvaḥ triṣu smartavyaḥ .

giti kiti ṅiti iti .

tat gakāragrahaṇam kartavyam .

na kartavyam .

kriyate nyāse eva .

kakāre gakāraḥ cartvabhūtaḥ nirdiśyate .

kkṅiti ca iti .

iha tarhi bhūṣṇuḥ iti śryukaḥ kiti iti iṭpratiṣedhaḥ na prāpnoti .

śryuko aniṭtvam gakoḥ itoḥ .

śryukaḥ aniṭtvam gakārakakārayoḥ iti vaktavyam .

tat gakāragrahaṇam kartavyam .

na kartavyam .

kriyate nyāsaḥ eva .

kakāre gakāraḥ cartvabhūtaḥ nirdiśyate .

śryukaḥ kkiti iti .

yadi evam cartvasya asiddhatvāt haśi iti uttvam prāpnoti .

sautraḥ nirdeśaḥ .

atha vā asaṃhitayā nirdeśaḥ kariṣyate .

śryukaḥ kkiti iti .

sthoḥ gittvāt na sthaḥ īkāraḥ kṅitoḥ īttvaśāsanāt .

guṇābhāvaḥ triṣu smāryaḥ .

śryuko aniṭtvam gakoḥ itoḥ .