sma purā bhūtamātre na sma purā adyatane .

sma purā bhūtamātre na sma purā adyatane iti vaktavyam .

kim ayam smādividhiḥ purāntaḥ aviśeṣeṇa bhūtamātre bhavati .

tatra vaktavyam smalakṣaṇaḥ purālakṣaṇaḥ ca adyatane na bhavataḥ iti .

āhosvit smalakṣaṇaḥ purālakṣaṇaḥ ca aviśeṣeṇa bhūtamātre bhavataḥ iti .

tatra smādyartham na sma purā adyatane iti vaktavyam .

kim ca ataḥ .

smādividhiḥ purāntaḥ yadi aviśeṣeṇa kim kṛtam bhavati na sma purā adyatane iti bruvatā kātyāyanena iha .

smādividhiḥ purāntaḥ yadi aviśeṣeṇa bhavati kim vārttikakāraḥ pratiṣedhena karoti na sma purā adyatane iti .

anuvṛttiḥ anadyatanasya lāt sme iti tatra na asti nañkāryam .

laṭ sme iti atra anadyatane iti etat anuvartiṣyate .

aparokṣānadyatanaḥ nanau ca nanvoḥ ca nivṛttau na purā adyatane iti bhavet etat vācyam .

tatra etāvat vaktavyam syāt na purā adyatane iti .

tatra ca api laṅgrahaṇam .

tatra ca api laṅgrahaṇam jñapakam na purālakṣaṇaḥ adyatane bhavati iti .

atha buddhiḥ aviśeṣād sma purā hetū .

atha buddhiḥ aviśeṣeṇa sma purā hetū iti .

tatra ca api śrṇu bhūyaḥ .

aparokṣe ce iti eṣaḥ prāk purisaṃśabdanāt avinivṛttaḥ sarvatra anadyatanaḥ .

tathā sati nañā kim iha kāryam .

smādau aparokṣe ca iti akāryam iti śakyam etat api viddhi .

śakyam hi nivartayitum parokṣe iti lāt sme iti atra .

syāt eṣā tava buddhiḥ .

smalakṣaṇe api evam eva siddham iti .

laṭ sme iti bhavet na arthaḥ .

tasmāt kāryam parārtham tu .

evam tarhi jñāpayati ācāryaḥ smalakṣaṇaḥ purālakṣaṇaḥ ca anadyatane bhavataḥ iti .