kasmin punaḥ parokṣe .
kāle .
na vai kālādhikāraḥ asti .
evam tarhi dhātoḥ iti vartate .
dhātau parokṣe .
dhātuḥ vai śabdaḥ .
na ca śabdasya pratyakṣaparokṣatāyām sambhavaḥ asti .
śabde asambhavāt arthe kāryam vijñāsyate .
parokṣe dhātau parokṣe dhātvarthe iti .
kaḥ punaḥ dhātvarthaḥ .
kriyā .
kriyāyām parokṣāyām .
yadi evam hyaḥ apacat iti atra api liṭ prāpnoti .
kim kāraṇam .
kriyā nāma iyam atyantāparidṛṣṭā anumānagamyā aśakyā piṇḍībhūtā nidarśayitum yathā garbhaḥ nirluṭhitaḥ .
evam tarhi sādhaneṣu parokṣeṣu .
sādhaneṣu ca bhavataḥ kaḥ sampratyayaḥ .
yadi sāvad guṇasamudāyaḥ sādhanam sādhanam api anumānagamyam .
atha anyat guṇebhyaḥ sādhanam bhavati prtayakṣaparokṣatāyām sambhavaḥ .
atha yadā anena rathyāyām taṇḍulodakam dṛṣṭam katham tatra bhavitavyam .
yadi tāvat sādhaneṣu parokṣeṣu papāca iti bhavitavyam .
bhavanti hi tasya sādhanāni parokṣāṇi .
atha ye ete kriyākṛtāḥ viśeṣāḥ cītkārāḥ phūtkārāḥ ca teṣu parokṣeṣu evam api papāca iti bhavitavyam .
kathañjātīyakam punaḥ parokṣam nāma .
ke cit tāvat āhuḥ .
varṣaśatavṛttam parokṣam iti .
apare āhuḥ .
kaṭāntaritam parokṣam iti .
apare āhūḥ .
dvyahavṛttam tryahvṛttam ca iti .
sarvathā uttamaḥ na sidhyati .
suptamattoyoḥ iti vaktavyam .
suptaḥ aham kila vilalāpa .
mattaḥ aham kila vilalāpa .
suptaḥ nu aham kila vilalāpa .
mattaḥ nu aham kila vilalāpa .
atha vā bhavati vai kaḥ cit jāgarat api vartamānakālam na upalabhate .
tat yathā vaiyākaraṇānām śākaṭāyanaḥ rathamārge āsīnaḥ śakaṭasāṛtham yāntam na upalabhate .
kim punaḥ kāraṇam jāgarat api vartamānakālam na upalabhate .
manasā saṃyuktāni indriyāṇi upalabdhau kāraṇāni bhavanti .
manasaḥ asānnidhyāt .