Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 3 · Pada 1
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 3.1.22.4
dhātor eka-aco hala-ādeḥ kriyāsamabhihāre yaṅ
Aṣṭādhyāyī 3.1.22
Vṛtti Patañjali

kriyāsamabhihāre yaṅaḥ vipratiṣedhena loḍvidhānam .

kriyāsamabhihāre loṭ bhavati yaṅaḥ vipratiṣedhena .

kriyāsamabhihāre yaṅ bhavati iti asya avakāśaḥ dhātuḥ yaḥ ekāc halādiḥ kriyāsamabhihāre vartate adhātusambandhaḥ : lolūyate .

loṭaḥ avakāśaḥ dhātuḥ yaḥ anekāc ahalādiḥ kriyāsamabhihāre vartate dhātusambandhaḥ : saḥ bhavān jāgṛhi jāgṛhi iti eva ayam jāgarti .

saḥ bhavān īhasva īhasva iti eva ayam īhate .

dhātuḥ yaḥ ekāc halādiḥ kriyāsamabhihāre vartate dhātusambandhaḥ ca tasmāt ubhayam prāpnoti : saḥ bhavān lunīhi lunīhi iti eva ayam lunāti .

loṭ bhavati vipratiṣedhena .

na tarhi idānīm idam bhavati : saḥ bhavān lolūyasva lolūyasva iti eva ayam lolūyate .

bhavati ca .

na vā nānārthatvāt .

kartṛkarmaṇoḥ hi lavidhānam kriyāviśeṣe svārthe yaṅ .

na vā arthaḥ vipratiṣedhena .

kim kāraṇam .

nānārthatvāt .

kā nānārthatā .

kartṛkarmaṇoḥ hi lavidhānam .

kartṛkarmaṇoḥ hi loṭ vidhīyate .

kriyāviśeṣe svārthe yaṅ .

tatra antaraṅgatvāt yaṅā bhavitavyam .

na tarhi idam idānīm bhavati .

saḥ bhavān lunīhi lunīhi iti eva ayam lunāti .

bhavati ca .

vibhāṣā yaṅ .

yadā na yaṅ tadā loṭ .