Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 2 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 2.3.22
sañjño 'nyatarasyāṃ karmaṇi
Aṣṭādhyāyī 2.3.22
Vṛtti Patañjali

sañjñaḥ kṛtprayoge ṣaṣṭhī vipratiṣedhena .

sañjñaḥ anyatarasyām karmaṇi iti etasmāt kṛprayoge ṣaṣṭhī bhavati vipratiṣedhena .

sañjñaḥ anyatarasyām iti asya avakāśaḥ .

mātaram sañjānīte .

mātrā sañjānīte .

kṛtprayoge ṣaṣṭhyāḥ avakāśaḥ .

idhmapravraścanaḥ palāśaśātanaḥ .

iha ubhayam prāpnoti .

mātuḥ sañjñātā .

pituḥ sañjñātā iti .

ṣaṣṭhī bhavati vipratiṣedhena .

upapadavibhakteḥ ca upapadavibhaktiḥ .

upapadavibhakteḥ ca upapadavibhaktiḥ bhavati vipratiṣedhena | anyārāditarertadikśabdāñcūttarapadājāhiyukte iti asya avakāśaḥ .

anyaḥ devadattāt .

svāmīśvarādhipatidāyādasākṣipratibhūprasūtaiḥ ca iti asya avakāśaḥ .

goṣu svāmī .

gavāṃ svāmī .

iha ubhayam prāpnoti .

anyaḥ goṣu svāmī .

anyaḥ gavāṃ svāmī iti .

svāmīśvarādhipati iti etat bhavati vipratiṣedhena .

na eṣaḥ yuktḥ vipratiṣedhaḥ .

na hi atra gāvaḥ anyayuktāḥ .

kaḥ tarhi .

svāmī .

evam tarhi tulyārthaḥ atulopamābhyām tṛtīyā anyatarasyām iti asya avakāśaḥ .

tulyaḥ devadattasya .

tulyaḥ devadattena iti .

svāmīśvarādhipati iti asya vakāśaḥ saḥ eva .

iha ubhayam prāpnoti .

tulyaḥ gobhiḥ svāmī .

tulyaḥ gavāṃ svāmī iti .

tulyārthaḥ ratulopamābhyām iti etat bhavati vipratiṣedhena .