caturthīvidhāne tādarthye upasaṅkhyānam .
caturthīvidhāne tādarthye upasaṅkhyānam kartavyam .
yūpāya dāru kuṇḍalāya hiraṇyam .
kim idam tādarthyam iti .
tadarthasya bhāvaḥ tādarthyam .
tadartham punaḥ kim .
sarvanāmnaḥ ayam caturthyantasya arthaśabdena saha samāsaḥ .
katham ca atra caturthī .
anena eva .
yadi evam itaretarāśrayam bhavati .
kā itaretarāśrayatā .
nirdeśottarakālam caturthyā bhavitavyam caturthyā ca nirdeśaḥ tat itaretarāśrayam bhavati .
itaretarāśrayāṇi ca na prakalpante .
tat tarhi vaktavyam .
na vaktavyam .
ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati arthaśabdena yoge caturthī iti yat ayam carturthī tadarthārtha iti caturthyantasya arthaśabdena saha samāsam śāsti .
na khalu api avaśyaṃ caturthyantasya eva arthaśabdena saha samāsaḥ bhavati .
kim tarhi .
ṣaṣṭhyantasya api bhavati .
tat yathā .
guroḥ idam gurvartham iti .
yadi tādarthye upasaṅkhyānam kriyate na arthaḥ sampradānagrahaṇena .
yaḥ api hi upādhyāyāya gauḥ dīyate upādhyāyārthaḥ saḥ bhavati .
tatra tādarthye iti eva siddham .
avaśyam saṃpradānagrahaṇam kartavyam yā anyena lakṣaṇena sampradānasañjñā tadartham .
chātrāya rucitam .
chātrāya svaditam iti .
tat tarhi upasaṅkhyānam kartavyam .
na kartavyam .
ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati tādarthye caturthī iti yat ayam caturthī tadarthārtha iti caturthyantasya tadarthena saha samāsam śāsti .
kḷpi sampadyamāne .
kḷpi sampadyamāne caturthī vaktavyā .
mūtrāya kalpate yavāgūḥ .
uccārāya kalpate yavānnam iti .
utpātena jñāpyamāne .
utpātena jñāpyamāne caturthī vaktavyā .
vātāya kapilā vidyut ātapāya atilohinī pītā bhavati sasyāya durbhikṣāya sitā bhavet .
māṃsaudanāya vyāharati mṛgaḥ .
hitayoge ca .
hitayoge caturthī vaktavyā . |
hitam arocakine hitam āmayāvine .