Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 2 · Pada 2
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 2.2.8
ṣaṣṭhī
Aṣṭādhyāyī 2.2.8
Vṛtti Patañjali

kṛdyogā ca .

kṛdyogā ca ṣaṣṭhī samasyate iti vaktavyam .

idhmapravraścanaḥ palāśaśātanaḥ .

kimartham idam ucyate .

pratipadavidhānā ca ṣaṣṭhī na samasyate iti vakṣyati .

tasya ayam purastāt apakarṣaḥ .

kā punaḥ ṣaṣṭhīpratipadavidhānā kā kṛdyogā .

sarvā ṣaṣṭhī pratipadavidhānā śeṣalakṣaṇām varjayitvā .

kartṛkarmaṇoḥ kṛti iti yā ṣaṣṭhī sā kṛdyogā .

tatsthaiḥ ca guṇaiḥ .

tatsthaiḥ ca guṇaiḥ ṣaṣthīguṇaiḥ ṣaṣṭhī samasyate iti vaktavyam .

brāhmaṇavarṇaḥ candanagandhaḥ paṭahaśabdaḥ nadhīghoṣaḥ .

na tu tadviśeṣaṇaiḥ .

na tu tadviśeṣaṇaiḥ iti vaktavyam .

iha mā bhūt .

ghṛtasya tīvraḥ candanasya mṛduḥ iti .

kimartham idam ucyate .

guṇena iti pratiṣedham vakṣyati .

tasya ayam purastāt apakarṣaḥ .

kim kāraṇam guṇena na iti ucyate na punaḥ guṇavacanena iti ucyate .

na evam śakyam .

iha hi na syāt .

kākasya kārṣṇyam kaṇṭakasya taikṣṇyam balākāyāḥ śauklyam iti .

etat eva tasmin yoge udāharaṇam .

yat vai brāhmaṇasya śuklāḥ vṛṣalasya kṛṣṇāḥ iti asāmarthyāt atra na bhaviṣyati .

katham asāmarthyam .

sāpekṣam asamartham bhavati iti .

dravyam atra apekṣyate dantāḥ .

tasmāt guṇena na iti vaktavyam .

guṇena na iti ucyamāne tatsthaiḥ ca guṇaiḥ iti vaktavyam .

tatsthaiḥ ca guṇaiḥ iti ucyamāne na tu tadviśeṣaṇaiḥ iti vaktavyam .