anyatarasyāṅgrahaṇam kimartham .
anyatarasyām samāsaḥ yathā syāt .
samāsena mukte vākyam api yathā syāt .
dvitīyam bhikṣāyāḥ iti .
na etat asti prayojanam .
prakṛtā mahāvibhāṣā .
tayā vākyam api bhaviṣyati .
idam tarhi prayojanam .
ekadeśisamāsena mukte ṣaṣṭhīsamāsaḥ api yathā syāt .
bhikṣādvitīyam iti .
etat api na asti prayojanam .
ayam api vibhāṣā ṣaṣṭhīsamāsaḥ api .
tau ubhau vacanāt bhaviṣyataḥ .
ataḥ uttaram paṭhati .
dvitīyādīnām vibhāṣāprakaraṇe vibhāṣāvacanam jñāpakam avayavavidhāne sāmānyavidhānābhāvasya .
dvitīyādīnām vibhāṣāprakaraṇe vibhāṣāvacanam kriyate jñāpārtham .
kim jñāpyate .
etat jñāpayati ācāryaḥ .
avayavavidhau sāmānyavidhiḥ na bhavati iti .
kim etasya jñāpane prayojanam .
bhinatti chinatti .
śnami kṛte śap na bhavati .
na etat asti prayojanam .
śabādeśāḥ śyanādayaḥ kariṣyante .
tat tarhi śapaḥ grahaṇam kartavyam .
na kartavyam .prakṛtam anuvartate .
kva prakṛtam .
kartari śap iti .
tat vai prathamānirdiṣṭam ṣaṣṭhīnirdiṣṭena ca iha arthaḥ .
rudhādibhyaḥ iti eṣā pañcamī śap iti prathamāyāḥ ṣaṣthīm prakalpayiṣyati tasmāt iti uttarasya iti .
pratyayavidhiḥ ayam na ca pratyayavidhau pañcamyaḥ prakalpikāḥ bhavanti .
na ayam pratyayavidhiḥ .
vihitaḥ pratyayaḥ prakṛtaḥ ca anuvartate .
evam tarhi jñāpayati ācāryaḥ yatra utsargāpavādam vibhāṣā tatra apavādena mukte utsargaḥ na bhavati iti .
kim etasya jñāpane prayojanam .
dikpūrvapadāt ṅīp .
prāṅmukhī prāṅmukhā pratyaṅmukhī pratyaṅmukhā .
ṅīpa mukte ṅīṣ na bhavati .
na etat asti prayojanam .
vakṣyati etat .
dikpūrvapadāt ṅīṣaḥ anudāttatvam ṅībvidhāne hi anyatra api ṅīṣviṣayāt ṅīpprasaṅgaḥ iti .
idam tarhi prayojanam .
ardhapippalī ardhakośātakī .
ekadeśisamāsena mukte ṣaṣṭhīsamāsaḥ na bhavati .
unmattagaṅgam lohitagaṅgam .
avyayībhāvena mukte bahuvrīhiḥ na bhavati .
dākṣiḥ plākṣiḥ .
iñā mukte aṇ na bhavati .
yadi etat jñāpyate upagoḥ apatyam aupagavaḥ .
taddhitena mukte upagvapatyam iti na sidhyati .
asti atra viśeṣaḥ .
dve hi atra vibhāṣā .
daivayajñiśaucivṛkṣisātyamugrikāṇṭheviddhibhyaḥ anyatarasyām iti samarthānām prathamāt vā iti ca .
tatra ekaya vṛttiḥ bhaviṣyati aparaya vṛttiviṣaye vibhāṣapavādaḥ .
kriyamāṇe api vai anyatarasyāṅgrahaṇe ṣaṣṭhīsamāsaḥ na prāpnoti .
kim kāraṇam .
pūraṇena iti pratiṣedhāt .
na etat pūraṇāntam .
anā etat paryavapannam .
etat api pūraṇāntam eva .
katha. pūraṇam nāma arthaḥ tam āha tīyaśabdaḥ .
ataḥ pūraṇam .
yaḥ asau pūraṇāntāt svārthe bhāge an saḥ api pūraṇam eva .
evam tarhi anyatarasyāṅgrahaṇasāmarthyāt ṣaṣṭhīsamāsaḥ api bhaviṣyati .