nañviśiṣṭe samānaprakṛtivacanam .
nañviśiṣṭe samānaprakṛtigrahaṇam kartavyam .
iha mā būt .
siddham ca abhuktam ca iti .
anañ iti ca pratiṣedhaḥ kartavyaḥ .
iha mā bhūt .
kartavyam akṛtam iti .
nuḍiḍadhikena ca .
nuḍiḍadhikena ca samāsaḥ vaktavyaḥ .
iha api yathā syāt .
aśitānaśitena jīvati .
kliṣṭākliśitena jīvati .
kim ucyate samānaprakṛtigrahaṇam kartavyam iti yadā nañviśiṣṭena iti ucyate .
na ca atra nañkṛtaḥ eva viśeṣaḥ .
kim tarhi .
prakṛtikṛtaḥ api .
ayam viśiṣṭaśabdaḥ asti eva avadhāraṇe vartate .
tat yathā .
devadattayajñadattau āḍhyau abhirūpau darśanīyau pakṣavantau devadattaḥ tu yajñadattāt svādhyāyena viśiṣṭaḥ .
svādhyāyena eva iti gamyate .
anye guṇāḥ samāḥ bhavanti .
asti ādhikye vartate .
tat yathā .
devadattayajñadattau āḍhyau abhirūpau darśanīyau pakṣavantau devadattaḥ tu yajñadattāt svādhyāyena viśiṣṭaḥ .
svādhyāyena adhikaḥ anye guṇāḥ avivakṣitāḥ bhavanti .
tat yadā tāvat avadhāraṇe viśiṣṭaśabdaḥ tadā na eva arthaḥ samānaprakṛtigrahaṇena .
na iha bhaviṣyati .
siddham ca abhuktam ca iti .
na api anañ iti pratiṣedhena .
na iha bhaviṣyati kartavyam akṛtam iti .
nuḍiḍadhikena api tu tadā samāsaḥ na prāpnoti .
yadā ādhikye viśiṣṭaśabdaḥ tadā samānaprakṛtigrahaṇam kartavyam .
iha mā bhūt ṣiddham ca abhuktam ca iti .
anañ iti ca pratiṣedhaḥ kartavyaḥ .
iha mā bhūt .
kartavyam akṛtam iti .
nuḍiḍadhikena api tu samāsadḥ siddhaḥ bhavati .
tatra ādhikye viśiṣṭagrahaṇam matvā samānaprakṛtigrahaṇam codyate .
avadhāraṇam nañā cet nuḍiḍviśiṣṭena na prakalpeta .
atha cet adhikavivakṣā kāryam tulyaprakṛtikena iti .
kṛtāpakṛtādīnām ca upasaṅkhyānam .
kṛtāpakṛtādīnām ca upasaṅkhyānam .
kṛtāpakṛtam bhuktavibhuktam pītavipītam .
siddham tu ktena visamāptau anañ .
siddham etat .
katham. ktāntena kriyāvisamāptau anañ ktāntam samasyate iti vaktavyam .
gatapratyāgatādīnām ca upasaṅkhyānam .
gatapratyāgatādīnām ca upasaṅkhyānam kartavyam .
gatapratyāgatam yātānuyātam puṭāpuṭikā krayākrayikā phalāphalikā mānonmānikā .