kimartham idam ucyate .

karmapravacanīyasañjñā yathā syāt .

gatyupasargasañjñe mā bhūtām iti .

kim ca syāt .

śākalyasya samhitām anu prāvarṣat : gatiḥ gatau iti nighātaḥ prasajyeta .

yadi evam veḥ api karmapravacanīyasañjñā vaktavyā .

veḥ api nighātaḥ na iṣyate : prādeśam prādeśam viparilikhati .

asti atra viśeṣaḥ .

na atra veḥ likhim prati kriyāyogaḥ .

kim tarhi .

aprayujyamānam .

prādeśam prādeśam vimāya parilikhati iti .

yadi evam anoḥ api karmapravacanīyasañjñayā na arthaḥ .

anoḥ api hi na vṛṣim prati kriyāyogaḥ .

kim tarhi aprayujyamānam .

śākalyena sukṛtām samhitām anuviśamya devaḥ prāvarṣat .

idam tarhi prayojanam dvitīyā yathā syāt karmapravacanīyayukte dvitīyā iti .

ataḥ uttaram paṭhati .

anurlakṣaṇevacanānarthakyam sāmānyakṛtatvāt .

anurlakṣaṇevacanārthakyam .

kim kāraṇam .

sāmānyakṛtatvāt .

sāmānyena eva atra karmapravacanīyasañjñā bhaviṣyati lakṣaṇetthambhūtākhyānabhāgavīpsāsu pratiparyanavaḥ iti .

hetvartham tu vacanam .

hetvartham idam vaktavyam .

hetuḥ śākalyasya samhitā varṣasya na lakṣaṇam .

kim vaktavyam etat .

na hi .

katham anucyamānam gaṃsyate .

lakṣaṇam hi nāma saḥ bhavati yena punaḥ punaḥ lakṣyate na yaḥ sakṛdapi nimittatvāya kalpate .

sakṛt ca asau śākalyena sukṛtām samhitām anuśimya devaḥ prāvarṣat .

saḥ tarhi tathā .

nirdeśaḥ kartavyaḥ anuḥ hetau iti .

atha idānīm lakṣaṇena hetuḥ api vyāptaḥ na arthaḥ anena .

lakṣaṇena hetuḥ api vyāptaḥ .

na hi avaśyam tat eva lakṣaṇam bhavati yena punaḥ punaḥ lakṣyate .

kim tarhi .

yat sakṛt api nimittvāya kalpate tat api lakṣaṇam bhavati .

tat yathā api bhavān kamaṇḍulapāṇim chātram adrakṣīt iti .

sakṛt āsau kamaṇḍalupāṇiḥ chātraḥ dṛṣṭaḥ tasya tat eva lakṣaṇam bhavati .

tat eva tarhi prayojanam dvitīyā yathā syāt karmapravacanīyayukte dvitīyā iti .

etat api na asti prayojanam .

siddhā atra dvitīyā karmapravacanīyayukte iti eva .

na sidhyati .

paratvāt hetutvāśrayā tṛtīyā prāpnoti .