gatyupasargasañjñāḥ kriyāyoge yatkriyāyuktāḥ tam prati iti vacanam .
gatyupasargasañjñāḥ kriyāyoge yatkriyāyuktāḥ tam prati gatyupasargasañjñāḥ bhavanti iti vaktavyam .
kim prayojanam .
prayojanam ghañ ṣaṭvaṇatve .
ghañ .
pravṛddhaḥ bhāvaḥ prabhāvaḥ .
anupasarge iti pratiṣedhaḥ mā bhūt .
ṣatvam .
vigatāḥ secakāḥ asmāt grāmāt visecakaḥ grāmaḥ .
upasargāt iti ṣatvam mā bhūt .
ṇatvam .
pragatāḥ nāyakāḥ asmāt grāmāt pranāyakaḥ grāmaḥ .
upasargāditi ṇatvam mā bhūt .
vṛddhividhau ca dhātugrahaṇānarthakyam .
vṛddhividhau ca dhātugrahaṇam anarthakam .
upasargāt ṛti dhātau iti .
tatra dhātugrahaṇasya etat prayojanam iha mā bhūt prarṣabham vanam iti .
kriyamāṇe ca api dhātugrahaṇe prarcchaka iti atra prāpnoti .
yatkriyāyuktāḥ tam prati iti vacanāt na bhavati .
vadvidhnabhāvābīttvasvāṅgādisvaraṇatveṣu doṣaḥ bhavati .
vadvidhi. yat udvataḥ nivataḥ yāsi bapsat .
vadvidhi .
nasbhāva .
praṇasam mukham unnasam mukham .
nasbhāva .
abīttva .prepam parepam .
abittva .
svāṅgādisvara .
prasphik prodaraḥ .
svāṅgādisvara .
ṇatva .
pra ṇaḥ śūdraḥ pra ṇaḥ ācāryaḥ pra ṇaḥ rājā pra ṇaḥ vṛtrahā .
upasargāt iti ete vidhayaḥ na prāpnuvanti .
vadvidhinasbhāvabīttvasvāṅgadisvaraṇatveṣu vacanaprāmāṇyāt siddham .
anavakāśāḥ ete vidhayaḥ .
te vacanaprāmāṇyāt bhaviṣyanti .
suduroḥ pratiṣedhaḥ numvidhitatvaṣatvaṇatveṣu .
suduroḥ pratiṣedhaḥ numvidhitatvaṣatvaṇatveṣu vaktavyaḥ .
numvidhi : sulabham durlabham .
upasargāt iti num mā bhūt iti .
na sudurbhyām kevalābhyām .
iti etat na vaktavyam bhavati .
na etat asti prayojanam .
kriyate etat nyāse eva .
tatvam .
sudattam .
acaḥ upasargāt taḥ iti tatvam mā bhūt iti .
ṣatvam .
susiktam ghaṭaśatena sustutam ślokaśatena .
upasargāt iti ṣatvam mā bhūtiti .
suḥ pūjāyām iti etat na vaktavyam bhavati .
na etat asti prayojanam .
kriyata etat nyāse eva .
ṇatvam .
durnayam durnītamiti .
upasargāt iti ṇatvam mā bhūt iti .