Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 4
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.4.54.2
svatantraḥ kartā
Aṣṭādhyāyī 1.4.54
Vṛtti Patañjali

svatantrasya kartṛsañjñāyām hetumati upasaṅkhyānam asvatrantvāt .

svatantrasya kartṛsañjñāyām hetumati upasaṅkhyānam kartavyam .

pācayati odanam devadattaḥ yajñadattena iti .

kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .

asvatantratvāt .

na vā svātrantryāt itarathā hi akurvati api kārayati iti syāt .

na vā kartavyam .

kim kāraṇam .

svātantryāt .

svatantraḥ asau bhavati .

itarathā hi akurvati api kārayati iti syāt .

yaḥ hi manyate na asau svatantraḥ akurvati api tasya kārayati iti etat syāt .

na akurvat i iti cet svatantraḥ .

na cet akurvati tasmin kārayati iti etat bhavati svatantraḥ asau bhavati .

śakyam tāvat anena upasamkhyānam kurvatā vaktum kurvan svatantraḥ akurvan na iti .

sādhīyaḥ jñāpakam bhavati .

preṣite ca kila ayam kriyām ca akriyām ca dṛṣṭvā adhyavasyati kurvan svatantraḥ akurvan na iti .

yadi ca preṣitaḥ asau na karoti svatantraḥ asau bhavati iti .