upayoge iti kimartham .
naṭasya śṛṇoti .
granthikasya śṛṇoti .
upayoge iti ucyamāne api atra prāpnoti .
eṣaḥ api hi upayogaḥ .
ātaḥ ca upayogaḥ yat ārambhakāḥ raṅgam gacchanti naṭasya śroṣyāmaḥ , granthikasya śroṣyāmaḥ iti .
evam tarhi upayoge iti ucyate sarvaḥ ca upayogaḥ .
tatra prakarṣagatiḥ vijñāsyate : sādhīyaḥ yaḥ upayogaḥ iti .
kaḥ ca sādhīyaḥ .
yaḥ granthārthayoḥ .
atha vā upayogaḥ kaḥ bhavitum arhati .
yaḥ niyamapūrvakaḥ .
tat yathā upayuktāḥ māṇavakāḥ iti ucyante ye ete niyamapūrvakam adhītavantaḥ bhavanti .
kim punaḥ ākhyātā anupayoge kārakam āhosvit akārakam .
kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
ākhyātā anupayoge kārakam iti cet akathitvāt karmasañjñāprasaṅgaḥ .
ākhyātā anupayoge kārakam iti cet akathitvāt karmasañjñā prāpnoti .
astu tarhi akārakam .
akārakam iti cet upayogavacanānarthakyam .
yadi akārakam upayogavacanam anarthakam .
astu tarhi kārakam .
nanu ca uktam ākhyātā anupayoge kārakam iti cet akathitatvāt karmasañjñāprasaṅgaḥ iti .
na eṣaḥ doṣaḥ .
parigaṇanam tatra kriyate .
duhiyācirudhipracchibhikṣiciñām iti .
ayam api yogaḥ śakyaḥ avaktum .
katham upādhyāyāt adhīte iti .
apakrāmati tasmāt tadadhyayanam .
yadi apakrāmati kim na atyantāya apakrāmati .
sattatatvāt .
atha vā jyotirvat jñānāni bhavanti .