Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.3.48
vyaktavācāṃ samuccāraṇe
Aṣṭādhyāyī 1.3.48
Vṛtti Patañjali

vyaktavācām iti kimartham .

varatanu sampravadanti kukkuṭāḥ .

vyaktavācām iti ucyamāne api atra prāpnoti .

ete api hi vyaktavācaḥ .

ātaḥ ca vyaktavācaḥ kukkuṭena udite ucyate kukkuṭaḥ vadati iti .

evam tarhi vyaktavācām iti ucyate .

sarve eva hi vyaktavācaḥ .

tatra prakarṣagatiḥ vijñāsyate .

sādhīyaḥ ye vyaktavācaḥ iti .

ke ca sādhīyaḥ .

yeṣām vāci akārādayaḥ varṇāḥ vyajyante .

na ca eteṣām vāci akārādayaḥ varṇāḥ vyajyante .

eteṣām api vāci akārādayaḥ varṇāḥ vyajyante .

ātaḥ ca vyajyante evam hi āhuḥ kukkuṭāḥ kukkuṭ iti .

na evam te āhuḥ .

anukaraṇam etat teṣām .

atha vā na evam vijñāyate vyaktā vāk yeṣām te ime vyaktavācaḥ iti .

katham tarhi .

vyaktā vāci varṇāḥ yeṣām te ime vyaktavācaḥ iti .