Premabase · Vyākaraṇa-mahābhāṣya · Adhyāya 1 · Pada 3
Show
Vṛtti
Script
IASTदेवनागरीবাংলা
MBH 1.3.7.2
cuṭū
Aṣṭādhyāyī 1.3.7
Vṛtti Patañjali

iraḥ upasaṅkhyānam .

iraḥ upasaṅkhyānam kartavyam : rudhir : arudhat , arautsīt .

avayavagrahaṇāt siddham .

rephasya atra halantyam iti itsañjñā bhaviṣyati ikārasya upadeśe ac anunāsikaḥ iti .

avayavagrahaṇāt iti cet ididvidhiprasaṅgaḥ .

avayavagrahaṇāt iti cet ididvidhiprasaṅgaḥ prāpnoti .

bhettā chettā .

iditaḥ num dhātoḥ iti num prāpnoti .

yadi punaḥ ayam ididvidhiḥ kumbhīdhānyanyāyena vijñāyeta .

tat yathā .

kumbhīdhānyaḥ śrotriyaḥ iti ucyate .

yasya kumbhyām eva dhānyam saḥ kumbhīdhānyaḥ .

yasya punaḥ kumbhyām ca anyatra ca na asau kumbhīdhānyaḥ .

na ayam ididvidhiḥ kumbhīdhānyanyāyena śakyaḥ vijñātum .

iha hi doṣaḥ syāt .

ṭunadi nandathuḥ iti .

evam tarhi na evam vijñāyate ikāraḥ it yasya saḥ ayam idit tasya iditaḥ iti .

katham tarhi .

ikāraḥ eva it idit ididantasya iti .

atha vā ṝkārasya eva idam irtvabhūtasya grahaṇam .

tatra upadeśe ac anunāsikaḥ it iti itsañjñā bhaviṣyati .

atha vā ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na evañjātīyakānām ididvidhiḥ bhavati iti yat ayam iritaḥ kān cit numanuṣaktān paṭhati .

ubundir niśāmane .

skandir gatiśoṣaṇayoḥ .

atha vā ācāryapravṛttiḥ jñāpayati irśabdasya itsañjñā bhavati iti yat ayam iritaḥ vā iti āha .

atha vā ante iti vartate .